Bu Süreç Önceden Belirlenmiş Midir?
Sürecin kendisi kaçınılmazdır. Yol boyunca karşımıza çıkan her engel, biz daha var olmadan önce yazılmıştır. Eğer tüm yolu önceden görebilseydik, hangi darbenin geleceğini ve bunun bize ne öğreteceğini görürdük. Ancak bu darbeleri gerçekten deneyimleyip onlarla yüzleşmeden büyümek imkânsızdır. Yazıldığı gibi, “Yaradan adama vurur ve ‘Büyü!’ der.”
Dua, Çalışmak İçin Güç İstemek Midir?
Dua, başka seçeneğimiz olmadığı zaman talep etmek anlamına gelir. Yalnızca başka alternatifimiz olmadığında Yaradan’a döneriz. Yavaş yavaş, Yaradan’ın varlığını hatırlamaya başlarız ve bu hatırlama bile Yaradan’ın yaptığı bir şeydir. O, sanki O’nu kendi başımıza hatırlıyormuşuz gibi gösterir. Gerçekte, kendi başımıza Yaradan’ı asla düşünmeyiz.
Alma arzusu, tamamen kendi içinde kapalı olacak şekilde yapılandırılmıştır. Bu, kapalı bir sistemdir. Yaradan, küçük, algılanamaz bir ışık huzmesi gönderir ve aniden şöyle düşünürüz: “Ah, Yaradan var!” O’nu, hiçbir yardım almadan, sanki kendi başımıza hatırlamış gibi hissederiz.
Ama gerçekte, bize varlığını hatırlatan ve O’na dönmemizi sağlayan Yaradan’dır. Bu süreç tekrar tekrar gerçekleşir ve tüm amacı O’nunla olan bağımızı güçlendirmektir. Bu süreç sayesinde, içsel manevi sistemimizi inşa ederiz. Yaradan’ın niteliklerini bu şekilde edinir ve O’na benzer hale geliriz.
Ancak, bunun gerçekleşebilmesi için, Yaradan’ın tam tersini tanıyabilmemiz için, “kendimizi” anlayabilmemiz için, Yaradan’ın bizi, ulaşmak üzere olduğumuz durumun tam zıttı olan hoş olmayan durumlara sokması gerekir.
Soru: Kabala’nın bakış açısından bilinçaltı nedir?
Cevap: Kabala’da böyle bir terim yoktur.
Soru: Bir insanın hayatındaki tüm olayların %99’unun sanki onun dışındaymış gibi yani bilinçsizce gerçekleştiği açıktır. İnsan, her şeye içgüdüsel olarak tepki verir ve yalnızca küçük bir kısmını algılar. Kabala’da olayların %99’unun farkına varır mısınız?
Cevap: Kabala’da, üst ışığın, Yaradan’ın içimizde tezahür etmeye başladığı, O’nu içimizde hissetmeye başladığımız ve üzerimizdeki etkisine daha açık hale geldiğimiz koşullar yaratmaya çalıştığımız içgüdüsel alıştırmalar vardır.
İçimizdeki Yaradan’ın iç sesini yakalamalıyız. Bunlar özel koşullardır. Genellikle grup içinde kendimizi doğru bir şekilde ayarladığımızda ortaya çıkarlar.
Dostlarımızla birleşerek ve Yaradan’ın ifşa olabileceği türden ilişkiler kurarak, O’nun iç sesini yakalarız. Yaradan’ı algılamak için sensör, bağımızdır.
Soru: Bunun egoizmin sesi değil, Yaradan’ın sesi olduğunu nasıl anlayabiliriz?
Cevap: Kişi bunu hisseder ve aynı zamanda Yaradan’ın ifşasının hala onun egoist nitelikleri içinde gerçekleştiğini keşfeder. Ancak bu onu ileriye doğru iter.
Dünyamızda, Yaradan’ın yüceliğine, manevi niteliklere ve hedefin yüceliğine ulaşma yolundaki tüm çalışmalar grup içinde gerçekleşir. Bu, ihsan etme ve sevginin önemine ulaşma yolunda ilerlememiz için bir yakıt görevi görmelidir. Buna göre, değiştiğimizi, içimizde çeşitli değişimlerin ve olumlu dönüşümlerin, yani bunların ihsan etme yönünde gerçekleştiğini hissedeceğiz.
Aynı zamanda, sol çizgi, hedefe ulaşmayla ilişkilendirdiğimiz her şeyde, grupla, Yaradan’la, öğretmenle ve metotla ilgili her türlü hayal kırıklığı, başarısızlık ve sorunda kendini göstermeye başlar. Ve maneviyatın önemini artırırsak, o zaman sol çizgide, en küçüğünden en büyüğüne kadar, Tora’da anlatıldığı gibi, Firavun’u yani tüm günahkârları da göreceğiz: Balam, Balak ve diğerlerini.
Firavun veya yılan, tüm günahkârların genel adıdır. Tüm bu egoist güçler, sol çizgide ortaya çıkar. Ve bu kötü güçlerin karakterini tanımlayan temel şey, onlara; “Neden manevi çalışmaya ihtiyacın var? Yaradan kim ki O’na itaat edeyim?” diye sorduran gururdur.
Bu, Yaradan’a karşı ayaklanan ve “Ben yöneteceğim!” diye haykıran muazzam insan gururudur. İnsana kendini böyle gösterir. Ve kişi bunu ıslah ettiği ölçüde, Yaradan’ın yüceliğini görmeye başlar ve o zaman Yaradan’ın tamamen tevazuuyla yüce olduğunu anlar. Kişi, tevazuyu en büyük nitelik olarak görmeye başlar çünkü bu mükemmelliği simgeler.
Ancak tevazu, Binah’ın yalnızca bir derecesidir. Ve sonra, ona bir ek gelir: tevazu üzerine inşa edilen ihsan etme. Kişinin başkalarına karşı tevazusu, onlara hizmet etmeye hazır olmasında kendini gösterir. Ve sonra “Komşunu kendin gibi sev” koşulunu yani gerçek sevgiyi edinir.
Yaradan’ın Kendisi yoktur.
Yorum: Bu açıklama herkesi şok ediyor.
Cevabım: Ama bu doğrudur! Kişi buna nasıl tepki verirse versin, bu onun bileceği iştir. Konuyu açıklığa kavuşturmalıyım. Yaradan’ın Kendisi yoktur. Var olan şey, sevgi ve ihsan etme niteliğini ifşa etmek için karşılıklı çabayla ortaya çıkan, başkalarıyla yakınlık duygusudur.
Soru: Yani bu duyguya Yaradan’ın ifşası mı diyorsunuz?
Cevap: Evet, Yaradan sevgidir. Ve bunun erkek, kadın, çocuklar arasındaki ilişkiyle hiçbir ilgisi yoktur, kim veya ne olduğu önemli değildir. Bu, sadece, benim dışımda algıladığım her şeyle bir ilişkidir.
Soru: Peki benim dışımda sadece sevgi olduğunu mu söylüyorsunuz?
Cevap: Evet.
Soru: İçimde sevgi yok. Ama dışımda sevgi var mı?
Cevap: İçimde egoist, önceden belirlenmiş, üzerine çıkıp gerçek sevgiyi hissetmem gereken bir şey var.
Çaresizlik Koşulundan, Çalışma İçin Gücü Nasıl Kazanabiliriz?
Gerçek bilgiden yoksun olduğumuzu fark eden, okuduklarımızdan hiçbir şey öğrenemediğimizi hisseden, maneviyat kapısının önümüzde kapalı olduğunu gören bizler, bu çalışma başkalarına değil de sadece bize düşüyorsa, nasıl ilerlemek için güç bulabiliriz? Bu çalışma için gücü nereden alabiliriz?
Birbirine bağlamaya eğilimli olduğumuz tamamen farklı iki koşul vardır. Birincisi, tamamen önemsiz ve hayvani olduğumuz, hiç manevi gücümüzün olmadığı bir koşuldur. Manevi dünya hakkında hiçbir şey anlamayız, hatta bu dünya hakkında da hiçbir şey anlamayız. Bir sonraki anda bize veya dünyaya ne olacağı hakkında hiçbir fikrimiz yoktur. Her şeyin nasıl yapılandırıldığı ve işlediği hakkında hiçbir fikrimiz yoktur. Gözlerimizi ne kadar açarsak, Newton’un bilimsel çalışmalarını tanımladığı gibi, o derece kendimizi uçsuz bucaksız okyanusun kıyısında çakıl taşlarıyla oynayan küçük bir çocuk gibi hissederiz.
Ve bu doğru bir duygudur. Bir dereceye kadar, doğanın muazzam güçlerini hissetmek budur. Bu bizim gerçekliğimizdir. Bu kavramı kendi gücümüzle kavrayamayız.
Yukarıda anlatılan bu koşul, aslında aktif bir koşula sıçrama tahtasıdır. Ne şekilde aktif? Güç talep edebileceğimiz ve içimizde ıslahlar yapılmasını isteyebileceğimiz şekilde. Önceki koşul, bize şu anki seviyemizde bunun gerçekten bizim gerçekliğimiz olduğunu göstermek içindir.
Bundan nasıl yükselebiliriz? Biz bu güçlerin gerçekten eksik olduğunu unutuyoruz. Yaradan, neden her adımda takılıp kaldığımızı ve bir hiç olduğumuzu fark etmemizi sağladı? Bu çaresizlikten, Yaradan’ın varlığını hatırlamamız için. Sonra Yaradan’a döneriz ve O da ilerlememizi, anlamamızı, harekete geçmemizi vb. sağlayacak şekilde her şeyi bizim için düzenler.
Yaradan neden bunu böyle yaptı? Çünkü tüm bu süreç, Yaradan ile bağ kurmamız için bir araçtır. Amacı, teslim olmamız, Yaradan’a ihtiyaç duymamız ve bu ihtiyaç sayesinde Yaradan’ın niteliklerini kazanmamızdır.
Sonuçta Yaradan, bizim O’nun gibi sonsuz ve mükemmel olmamızı ister.
Yaradan her seferinde bize zayıflık, çaresizlik, umutsuzluk, cehalet ve gerçekliği kavrayamama gibi, Kendi koşulunun tam tersi olan nitelikleri gösterir, böylece O’na dönüp hissettiklerimizin tam tersini elde etmek isteyeceğiz. “Hissettiklerimizin tam tersi” demek, Yaradan’dan, O’nun niteliklerinden ve seviyesinden bir şey elde etmek demektir.
Böylece, zıtlık yoluyla her seferinde daha eksiksiz bir koşula ulaşırız. Kötü olanı ne kadar derinden hissedersek, zıtlık yoluyla o kadar büyük bir iyiliğe ulaşabiliriz.
Tüm manevi seviyeler bu şekilde inşa edilir.
“İhsan Etme Kabı” Kavramı, Hem Kapta Hem De İhsan Edende Nasıl Mümkün Olabilir?
Gerçekten de, ihsan etme kabı, ihsan etme uğruna alma arzusu kavramlarında, garip bir şey var. Kabalistler manevi koşulları ifade etmek için dilbilimsel araçlardan yoksun oldukları için, çeşitli basitleştirilmiş ve yoğunlaştırılmış formülasyonlar kullandılar. Bunu yapmasalardı, Ibur (embriyonik koşul), Katnut (küçüklük), Roş (baş), Toh (iç kısım) vb. gibi koşulları tanımlamak için kitaplar yazmak zorunda kalacaklardı ve bu bile yeterli olmayacaktı. Bu nedenle, manevi koşulları ifade etmelerini sağlayacak bir dil geliştirdiler.
Bu dil nasıl çalışır? Önceden düzenlenmiş bir tür “şifre” aracılığıyla bilgi aktarılır. Bu şifre, konuyla ve yazarın niyetiyle ilgili kapsamlı ayrıntılar içerir. Okuyucu, yazar ile aynı manevi seviyedeyse, ortak bir kavramsal çerçeveyi paylaşırlar ve şifrenin anlamı onlara hemen net hale gelir.
Örneğin, İbranice’de “Roş” (baş) kelimesinin anlamını bilmeyen biri, bu kelimeyi duyduğunda ne yapacağını bilemez. Anlamını anlamak için kelimeye aşina olmamız gerekir.
Ancak, kelimeye aşina olmak, tam olarak anlamını kavramak için yeterli değildir. Terimin arkasındaki niyeti de anlamamız gerekir.
Kabala dili, sadece kodlarını tanıyanların, kelimelerin ardında gizli olan anlamı anlayabildiği şifreli bir dil gibidir. Yani, Kabalistik metinleri okumak için Kabalistlerin terimleriyle ne demek istediklerini bilmeliyiz. Onlar birbirlerine, şifreli mesajlarla iletişim kuran casuslar gibi yazarlar ve yazdıklarını kendileri dışında kimse anlayamaz.
Kabalistik kitapları okumak neden gereklidir? Baal HaSulam, “On Sefirot Çalışmasına Giriş” (madde 155)’de, kelimelerin içsel içeriğini anlamayı çok istediğimizde, kendimizi hayali, fiziksel temsiller oluşturarak kandırmadan (insanların Tora’yı tarihsel bir anlatıymış gibi okurken sıklıkla yaptıkları gibi) ve metni bedensel, materyalist bir şekilde yorumlamadan, bunun yerine kelimelerin gerçek, içsel anlamını kavramayı derinden arzuladığımızda, metnin tanımladığı koşuldan saran ışığı (Ohr Makif) kendimize çekeriz.
Ancak, Kabalistlerin yazdıklarının daha derin katmanlarına dalmak yerine, bu dünyadan görüntüler hayal edersek, hem anlatı hem de imgeler bu dünyanın çerçevesi içinde kalır. Böyle bir durumda, yukarıdan herhangi bir aydınlanma çekemeyiz ve ilerleyemeyerek durgun kalırız.
Bu, Kabala metodu ile Tora’yı incelemeye yönelik diğer yaklaşımlar arasındaki temel farktır. Kabala’da, saran ışığı kendimize çekmeye çalışırız. İçsel anlamı anlamaya çalışırız. Buna Tora’nın içsel yönünü incelemek, yani onun şifreli dilinde tam olarak neyi ifade ettiğini öğrenmek denir.
Sonra, çalışmamız süresince saran ışığı tekrar tekrar çekerek, manevi dünyaya girene kadar yavaş yavaş ilerleriz.
Soru: Siz bizi her zaman geriye bakmamamız konusunda uyarıyorsunuz, tıpkı Lut’un, Sodom’a bakıp bir tuz sütununa dönüşen karısı gibi. Öyleyse, bir kongre veya dağıtım etkinliğinden sonra büyük bir ilhamla dolduğumuzda, bu onu hatırlamamamız gerektiği, bunun yerine bir sonraki dereceye kadar ilerlemeye çalışmamız gerektiği anlamına mı geliyor?
Cevap: Geriye bakmamak, önceki bir durumda kalmak istememek anlamına gelir. Ancak bu, kişinin sanki geçmiş yokmuş gibi kendini geçmişten kesmesi gerektiği anlamına gelmez. Bugün daha iyi bir durumda devam etmek için dünden ders almak gerekir.
Kişi dünün koşulu içinde olmak istememelidir, ancak yarının koşulu içinde olmak istemelidir. “Geriye bakmamak” anlamına gelen budur.
Ama bunun Sodom ile hiçbir ilgisi yok. Sodom, kişinin gerçekten yozlaşmış bir durum olarak ortaya çıkmış olan, önceki bir dereceye geri dönmeyi dilediği zamandır. Artık ona geri dönülemez.
Eğer önceki koşulumun bozuk olduğuna ve ıslah için, hedefe doğru ilerlemeye, ihsan etmeye doğru uygun olmadığına karar verdiysem, o zaman başka seçeneğim yok: onu bitirmeli ve ilerlemeliyim.
Geriye bakan, geri dönen ve geçmişteki hallerde kalmayı, “küçük” olmayı dileyen insanlar var. Bu, gelişimle çelişir ve bunu yapmamız yasaktır.
Bunun aracı, gruptur. Eğer grupla bütünleşmek için az da olsa çaba gösterirsem, hem grubun hem de kendi durumum ne olursa olsun, her zaman gelecekteki durumumu gruptan alırım. Bu nedenle, her zaman ileriye gitme imkânımız vardır; geriye değil.
Soru: Üst ışığın, niteliklerin benzer olduğu noktada yaratılana dokunduğunu söylediniz. Niteliklerin benzerliği hakkındaki karar, yaratılan hazır olduğunda üst ışıktan mı gelir, yoksa yaratılan önce bu benzerliği yaratır ve ancak ondan sonra mı üst ışık gelir?
Cevap: Hayır, yaratılan kendi başına hiçbir şey yaratamaz. Yalnızca üst ışığın etkisi altında hareket eder.
Soru: Yaradan’ın üzerimdeki etkisini güçlendirmek için ne yapmalıyım ki arzu daha çabuk yenilensin?
Cevap: Bunun için kişi kendi üzerinde çalışmalıdır: daha fazla soru sormalı ve materyallerin incelenmesine daha aktif olarak katılmalıdır. On Sefirot Çalışması’ndan bir bölüm okuduktan sonra, onun anlamını ve amacını bulmaya ve kitabın anlattıklarına “tutunmaya” çalışın.
Öyle ya da böyle her şey yoluna girecektir, ancak hızlanma yalnızca ortak arzuyla mümkündür.
