Anlamla Yaşamak – Bölüm 1
Soru: İnsanın, hayatının anlamlı olduğunu hissetmesi çok önemlidir. Hayatın anlamı herkes için evrensel mi yoksa herkes kendi anlamını mı bulmalı mı?
Cevap: Hepimizin hayatının tek anlamı var: insan gelişiminin zirvesine ulaşmak ve bizi yaratan ve yöneten daha yüksek gücü edinmek. Ona yaklaşabilir, anlayabilir, tanıyabilir ve ortağı olabiliriz. Hayatımızın anlamı bu gücü edinmekte yatmaktadır. Yaratılışın düzenine göre başka bir anlam yoktur.
Doğayı, bu dünyayı ya da kendimizi yaratmadık. Herhangi bir anda başımıza ne geleceğini veya tepkilerimizi belirlemeden, bir yasalar sistemi içinde varız. Hiçbir şey bize bağlı değil. Peki, ağa yakalanan balık gibi olduğumuz bu sistemde bize ne kalıyor?
Bizler, cansız, bitkisel, hayvansal ve insani her seviyede ve geçmiş, şimdi ve gelecek tüm zamanlarda, tüm biçimlerde ve birbirleriyle her türlü kombinasyonda etkileşimde bulunan bir güçler sisteminin içine gömülüyüz, bu da beni geçmişte, şimdide ve gelecekteki tüm nesillerle bağlar. Kendimi onlara ait hissederim çünkü temelde, binlerce yıllık tarih boyunca milyarlarca insandan biriyim.
Bu yüzden hayatın anlamını ararken, önce şu anda yaşadığım günü analiz ederim ve hemen anlamı anlamadığımı keşfederim. Keşke benim ve doğanın yaşadığı tüm süreci bilseydim. Ama küçük bir insan böyle yüce şeyleri nasıl bilebilir ki?
Bu durumda, kişi kendini bu geçici, kısa yaşamda anlam aramakla sınırlamak zorundadır. Bu da artık yaşam ve ölümün ötesindeki nedenlerini ve sonuçlarını sormadığım, sadece hayatın içine baktığım anlamına gelir.
Ve insanlar böyle yaşar: başarıya ulaşmak, aile kurmak, iyi çocuklar yetiştirmek, dünyayı gezmek, ünlü bir bilim insanı ya da müzisyen olmak vb. isterler. Her birey, kendisine en yakın olanda anlam bulur.
Belki sadece eğlenmek istiyorum ya da sadece gerektiği kadar çalışmak ve akşamları eve gelip kanepeden kalkmadan televizyon izlemek istiyorum. Bu da hayatın anlamı olarak kabul edilebilir.
Ama sorun şu ki, kendi planlarımıza göre yaşamıyoruz. Gelişim motoru sürekli döner ve bizi çevirir ve tüm hislerimizde, niteliklerimizde, entelektüel, duygusal ve içsel gelişimimizde bizi ileriye doğru iter. Bu yüzden değişiriz ve dünün yaşam anlamı bugün anlamını yitirir. Eski çocukluk hayallerim çoktan buhar olup uçmuştur.
Örneğin, üç yaşında torunum çöp kamyonu şoförü olmayı hayal ediyordu. Böylesine devasa bir makineyi kontrol eden ve böylesine büyük bir ses çıkaran kişi olmak, ona mutluluğun zirvesi gibi geldi. Bugün torunum on yaşında ve tabii ki artık çöp kamyonu hayal etmiyor.
Başka bir deyişle, hayatın anlamı sürekli büyür. Peki, bu dünyada yaşayan biri hayatın anlamını anlar mı, yoksa sorunların ağırlığı altında sadece olana razı mı olur? Anlam olup olmamasıyla ilgilenmez. Onun için önemli olan kendini iyi hissetmektir.
Okulda öğretmenime hayatın anlamı hakkında sorduğumu hatırlıyorum ve şu cevabı almıştım: hayatın anlamı iyi bir kitap okumak, ilginç bir film izlemektir…
Ve bir arkadaşım, on dört yaşından itibaren kendini Fransız Otuz Yıl Savaşları’nı incelemeye adadı. Bunu hayatının işi haline getirdi ve gerçekten bu konuda önemli bir uzman oldu. Hayatının anlamını böyle buldu, ancak sonradan bu tutku söndü.
Böylece herkes hayatta bir anlam buluyor – ailede, çocuklarda. Ama insanlara günlük hayatlarının anlamının ne olduğunu sorarsanız, nasıl cevap vereceklerini bilemezler ya da hayatın anlamının sadece yaşamak olduğunu söyleyeceklerdir. Eğer doğmuşsak, artık gidecek yer yoktur; yaşamalıyız. Ama ne amaçla yaşanacağını kimse bilmez. Ve böylece hayat anlamsız devam eder.
